Прыкладное мастацтва Адзенне Заходняга Палесся
XX ст. кан. XIX - сяр. XX ст.
Народнае ткацтва і вышыўка

Адзенне

• Заходняе Палессе
• Усходняе Палессе
• Прыдняпроўе
• Цэнтральная Беларусь
• Панямонне
• Наддзвінне
  • Тэрыторыя Заходняга Палесся паводле М. Раманюка1

    Колішняя геаграфічная замкнёнасць Палесся спрыяла захаванню сваеасаблівасці сялянскага касцюма гэтага рэгіёна і рэліктавых форм народнага мастацтва. Для традыцыйнага адзення Заходняга Палесся характэрна шырокая распаўсюджанасць аднабортнай світы "з вусамі" - дзвюмя клінамі па боках. Для жаночага адзення былі характэрныя белыя палатняныя спадніцы - "летнікі",a спадніцы з тоўстага сукна - "буркі", а таксама ільняная спадніца - "хвартух".3 (ст.91). Адзенне багата аздаблялася. Характэрнае аздабленне - геаметрычны арнамент, у склад якога ўваходзілі шматлікія і разнастайныя ромбы простых і складаных форм, ужыванне лаканічных колераў - насычанага бардовага і чырвонага.4 (ст.66) Асаблівую велічнасць і стройнасць надавала жаночаму касцюму кужэльная наметка1 ("намётка", "плат"), якую насілі выключна замужнія жанчыны.3 (ст.296) Адным з адметных асаблівасцяў рэгіёна быў галаўны ўбор свахі, аздобленыя пукамі фарбаванага пер'я - "рожкі" ці "кветкі".1 Характэрным для рэгіёна было выкарыстанне паясоў, якія, як правіла, двойчы абвівалі стан і завязваліся канцамі наперад.3 (ст.92)

    Кобрынскаму строю уласціва манументальнасць і класічная завершанасць форм, віртуозная распрацоўка арнаменту, гарманічнсць і ураўнаважанасць дэкора і кроя. Сарочкі аздабляліся нескладаным арнаментам з аб'яднаных у групы некалькі палос размешчаных раўнамерна. Арнамент пакрываў усю даўжыню рукава як папярок так і ўздоўж ("сарочкі-падоўжаніцы" і "сарочкі з барабанамі").4 (ст.71) Прычым сарочкі з узорам упоперак рукава насілі дзяўчаты, а ўздоўж рукава - жанчыны.3 (ст.93) Такія ж палосы размяшчаліся гарызантальна па ўсім фартуху. Спадніцы - андаракі - звычайна былі чырвонага або цёмна-сінега колеру, вызначаліся стрыманасцю каларыта і арнаментыкі.2 (ст.104)

    (Апошняя рэдакцыя: 6.04.2009)
    Кобрынскі строй
    Кан. XIX - 1-я пал. XX стст.

    Святочны жаночы комплекс з наміткай. Кан. XIX ст. Святочнае адзенне сялянак Касцюм свахі. Кан. XIX - пач. XX ст. Жаночы комплекс з наметкай. Пач. XX ст.

    Летні святочны касцюм дзяўчыны. Пач. XX ст. Святочныя ўборы жанчын. Пач. XX ст. Традыцыйныя касцюмы дзяўчат. Пач. XX ст. Традыцыйныя касцюмы дзяўчат. Пач. XX ст. Дзяўчына ў традыцыйным касцюме. 1920-я гг.

    Маларыцкі строй
    Кан. XIX - 1-я пал. XX стст.

    Святочны летні строй.
    Кан. XIX - пач. XX ст.
    Традыцыйныя касцюмы замужніх жанчын. 1920-я гг. Убор свацці. Сяр. XX ст. Святочны комплекс з наметкай. Кан. XIX - пач. XX ст.

    Пінска-Івацэвіцкі строй
    Кан. XIX - 1-я пал. XX стст.

    Летні касцюм маладухі. 1930-я гг. Жанчына ў старадаўняй нямітцы. 1934 г. Жанчыны ў традыцыйным адзенні з чапцамі. 1930-я гг. Святочны комплекс з чапцом і хусткай. Кан. XIX - пач. XX ст.

    Мотальскі строй
    1-я пал. XX ст.

    Летняе традыцыйнае адзенне. 1930-я гг.

    Брэсцкі (Дамачоўскі) строй
    Кан. XIX - 1-я пал. XX стст.

    Святочныя ўборы дзяўчат і маладых жанчын. 1910-я гг. Падол спадніцы. Фрагмент. 1920-я гг.

    (Апошняя рэдакцыя: 6.04.2009)
    Літаратура
    1. М. Раманюк. Беларускае народнае адзенне. (Альбом). Мінск, "Беларусь", 1981
    2. Сахута Я. М. Беларускае народнае дэкаратыўна-прыкладное мастацтва. Мінск, "Беларусь", 2001
    3. В. М. Бялявіна, Л. В. Ракава. Жаночы касцюм на Беларусі. Мінск, "Беларусь", 2007
    4. Маленко Л. И. Белорусский костюм XIX-XX вв. Минск, "Белорусская наука", 2006
    5. Віннікава М. М., Богдан П. А. Скарбы з вясковых куфраў (Ілюстраваны каталог). Минск, "Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі", 2009
    Матэр'ялы ў Інтэрнэце
    1. Историко-этнографические регионы Беларуси
      • Галоўная • Аб праекце • Гісторыя • Даведнік • Галерэя • Пошук [А-Я] • Кантакт
     
    Старажытны перыяд Насельніцтва Архітэктура
    Перыяд Русі Грамадскі лад Жывапіс
    Перыяд ВКЛ Гаспадарка Графіка
    Перыяд Рэчы Паспалітай Вайсковая справа Пластыка
    Перыяд Расійскай Імперыі Духоўнае жыццё Прыкладное мастацтва
    Найноўшая гісторыя Падзеі і асобы Побытавыя рэчы
     
    Спадчына Беларусі > Галерэя > Прыкладное мастацтва