Медны медальён XII ст. з Ваўкавыска з выяваю святога Дзімітра
Беларусь у складзе Русі
IX - пач. XIII ст.

Прышлыя на тэрыторыю Беларусі славянскія плямёны пачалі аб'ядноўвацца у этнічна роднасныя супольнасці, якія далі пачатак беларускай дзяржаўнасці. Так плямянное княжання крывічаў прывяло да ўзнікнення Полацкага, самага магутнага на тэрыторыі Беларусі, і Смаленскага княстваў, на аснове княжання дрыгавічаў утварылася Тураўскае княства. Прыняцце хрысціянства спрыяла скарэйшаму устанаўленню дзяржаўнасці і развіццю культуры. Складаныя стасункі з іншымі буйнейшымі цэнтрамі старажытнай Русі - Кіевам і Ноўгарадам вызначалі асноўную знешнюю палітыкў княстваў. Дасягнуўшы свайго эканамічнага і культурнага росквіту княствы уступаюць у перыяд раздробленасці.

Старажытны перыяд
90 тыс. год да н.э. - VIII ст.
Перыяд Русі
IX - пач. XIII ст.
Перыяд ВКЛ
XIII ст. - 1569 г.
Перыяд Рэчы Паспалітай
1569 - 1795 гг.
Перыяд Расійскай Імперыі
кн. XVIII ст. - 1917 г.
Найноўшая гісторыя
1917 - 1991 гг.

Час пранікнення вікінгаў на балта-славянскія землі, утварэння Русі і ўваходжання большасці беларускіх земляў у склад Кіеўскай дзяржавы. Узнікненне і развіццё самастойных дзяржаў у Полацку і Тураве. Перыяд заканчваецца захопам Полацка наўгародскім князем Уладзімерам і смерцю полацкага князя Рагвалода.

 Нарманскі перыяд
820-я - 970-я гг.
Ранні перыяд
кан. VIII ст. - 879 гг.
Утварэнне дзяржаўнасці
879 - 980 гг.

Перыяд распачынаецца вяртанням полацкага пасаду нашчадкамі Рагвалода, паступовым выхадам Полацка з-пад улады Кіева і заканчваецца смерцю Усяслава Чарадзея. З княжанням Усяслава Чарадзея Полацкая зямля дасягае велічы сваёй магутнасці, пашыраючы сваю уладу на землі Літвы і Ніжняга Падзвіння і становіцца значнай дзяржавай на землях усходніх славян. Час падпарадкавання Тураўскай зямлі Кіяўскай дзяржавай.

 Перыяд магутнасці
980-я - 1101 гг.
Умацаванне дзяржаўнасці
980-я - 1044 гг.
Росквіт дзяржаўнасці
1044 - 1101 гг.

Перыяд распаду Полацкай зямлі на асобныя княствы і ўнутранай барацьбы. З'яўленне Віцебскага, Друцкага, Менскага, Ізяслаўскага, Лагойскага удзельных княстваў, а таксама залежных ад Полацка зеляў Герцыке і Кукейнойс на ніжняй Дзвіне. Працяг барацьбы з Кіеўскай дзяржавай. Аднаўленне самастойнасці Тураўскага княства і яго распад на ўдзелы. Фарміраванне Берасцейскай зямлі. Узрастанне ролі Смаленску і Літвы ў палітычным жыцці беларускіх земляў. Пошукі шляхоў кансалідацыі ў сувязі з агрэсіяй крыжацкіх ордэнаў і пагрозай мангола-татарскага нашэсця.

 Перыяд раздробленасці
1101 г. - пач. XIII ст.
Пачатак раздробленасці
1101 - 1140 гг.
Працяг раздробленасці
1140 - 1167 гг.
Пачатак захаду Русі
1167 - 1198 гг.
Пад націскам экспансіі
1199 - 1229 гг.
   Літаратура
  1. В. Вяргей, І. Ганецкая, М. Гурын. Гісторыя Беларусі (у шасці тамах) Першы том. Мінск, ВП "Экаперспектыва", 2000.
  2. Археалогія і нумізматыка Беларусі. Энцыклапедыя. Мінск: "Беларуская энцыклапедыя" імя Патруся Броўкі, 1993.
  3. Новікаў Я. У. Ваенная гісторыя беларускіх земляў (да канца XII ст.). Том 1. Мінск, выд. І. П. Логвінаў, 2006.
  4. Новікаў Я. У. Ваенная гісторыя беларускіх земляў (да канца XII ст.). Том 2. Мінск, выд. І. П. Логвінаў, 2007.
  5. Андрэй Катлярчук Швэды ў гісторыі й культуры беларусаў. Вільня, інстытут беларусыстыкі, 2007.
  6. Генадзь Сагановіч Нарыс гісторыі Беларусі. Ад старажытнасці да канца XVIII стагоддзя. Мінск, "Энцыклапедыкс", 2001.
  • Галоўная • Аб праекце • Гісторыя • Даведнік • Галерэя • Пошук [А-Я] • Кантакт
 
Старажытны перыяд Насельніцтва Архітэктура
Перыяд Русі Грамадскі лад Жывапіс
Перыяд ВКЛ Гаспадарка Графіка
Перыяд Рэчы Паспалітай Вайсковая справа Пластыка
Перыяд Расійскай Імперыі Духоўнае жыццё Прыкладное мастацтва
Найноўшая гісторыя Падзеі і асобы Побытавыя рэчы
  
• Спадчына Беларусі > Гісторыя