 |
Паляванне, расчыстка лесу, земляробства пры прымітыўных прыладах працы патрабавалі вялікіх калектыўных намаганняў. Плуг з жалезным лямехам, жалезная сякера, рыдлёўка, матыка, лук і стрэлы, сталёвыя мячы спрыялі вымірання абшчыны радавой і з'яўленню суседскай абшчыны. Члены радавой абшчыны не маглі браць сабе жонак ўнутры суполкі. Таму ўсякая радавая абшчына заўсёды падтрымлівала сяброўскія адносіны з іншымі радавымі суполкамі, з якімі яна абменьваліся мужамі. Тым самым адносіны сваяцтва ўзнікалі і паміж суполкамі, яшчэ больш пашыраючы рамкі супрацоўніцтва і ўзаемнай падтрымкі.bРодовая община. Материал из Википедии — свободной энциклопедии. |
• Матрыярхат
• Патрыярхальна-сямейная абшчына
• Феадальныя адносіны: узнікненне і развіццё
|
 |
Ва Усходняй Еўропе ў развіцці форм уласнасці на зямлю і фарміраванні розных катэгорый феадальна-залежнага насельніцтва вылучаюцца два этапы. 1-ы этап ахоплівае IX—XI стст. і характарызуецца пераважна дзяржаўнай формай маёмасці. Яна была вынікам абкладання свабодных абшчыннікаў суседніх зямель данінай, якая пазней ператваралася ў феадальную рэнту. 1-ы этап генезісу феадальных адносін даследчыкі называюць "давотчынным" і на аснове шэрагу матэрыялаў падзяляюць дзяржаўную зямельную ўласнасць на княжацка-дзяржаўную і дзяржаўна-карпаратыўную. У першым выпадку распараджальнікам дзяржаўнага зямельнага фонду быў князь, у другім — яго саўдзельнікамі ў гэтай справе з'яўляліся баяры. Першапачатковая сістэма збору даніны праз "палюддзе" ў сярэдзіне X ст. была заменена "павозам", г.зн. даніна дастаўлялася ў асобныя цэнтры — пагосты. Збіралі яе з асобных сялянскіх гаспадарак ("двара", "дыма", "рала"). Княжацкі суд абкладваў смердаў і даннікаў сістэмай штрафаў ("прадаж") у казну. Абшчыннікі-сяляне страчвалі магчымасць свабоднага карыстання даходамі са сваіх зямель, якія сталі вярхоўнай уласнасцю дзяржавы. Гэтыя землі разам з сялянамі маглі па загадзе князя перадавацца ў карыстанне прадстаўнікам вярхушкі грамадства.1 (ст.239)В. Вяргей, І. Ганецкая, М. Гурын. Гісторыя Беларусі (у шасці тамах) Першы том. Мінск, ВП "Экаперспектыва", 2000.
3 XII ст. пачынаецца другі этап у генезісе феадалізму, калі існуюць такія формы землеўладання, як княжацкае, баярскае, царкоўнае. На землях сучаснай Беларусі ў раннім сярэднявеччы знаходзіліся адначасова некалькі дзяржаўных структур рознага ўзроўню.1 (ст.240)В. Вяргей, І. Ганецкая, М. Гурын. Гісторыя Беларусі (у шасці тамах) Першы том. Мінск, ВП "Экаперспектыва", 2000. |
• Феадальныя адносіны: узнікненне і развіццё
• Звычаёвае права
• Пісьмовае права
• Веча
• "Руская праўда"
• Падаткавая сістэма
|
