Пра тое, што Алі быў незвычайным дзіцем, сведчыць і тая акалічнасць, што з'яўляючыся сам школьнікам ён арганізаваў уласную школу, дзе дзеці вучылі дзяцей. Вось як ён піша пра гэта ў сваёй аўтабіяграфіі: "Першая ў Расіі дзіцячая самадзейная школа была арганізавана 1 жніўня 1909 г., без ініцыятывы дарослых. Да яе заснавання гэтыя дзеці былі вучнямі і вучаніцамі выключных педагогаў Людмілы Дзмітрыеўны Кузьміной і Марыі Разанавай. Школьнікі вырыцкай земскай школы практыкавалі выкладанне: старшакласнікі вучылі малодшых, калі настаўніца захварэла...".fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
У полымі рэвалюцыі. Да глыбіні душы маленькі Алі быў супраць царскай улады. Менавіта ў тыя гады нарадзілася вучэнне Аляксандра Ахола, якое ён пазней назаве АЭ-эвахамалогіяй. 8 мая 1911 г., калі Алі было 11 гадоў, ён размаўляў на гэтую тэму з дачкой яго хатняй настаўніцы Люмі, з Лідзіяй і пазней зрабіў запіс у дзённіку: "Аб гэтым мне яшчэ неабходна табе расказаць - сказаў я ёй, задумваючыся. - Калі б усе людзі аднолькава зразумелі самае каштоўнае правіла - я яго называю" мудрай любоўю "- тады яно б стала асноўным паняццем для кожнага, незалежна ад узросту. Калі людзі добра выхаваны, то ім лягчэй разам працаваць і ствараць плён навукі для агульнага дабра.
- З чаго складаецца твая разумная любоў? - Спытала Лідзія.
- Яна складаецца з усяго таго, без чаго нельга ажыццяўляць дзейнасць, якая паляпшае жыццё. Да гэтага часу ў свеце існуюць эгаістычныя погляды пра каханне і імі запоўнена ўсё чалавецтва нашага часу. Чыстая і цэласная каханне бывае вельмі рэдка. Можа быць, што яе нават не існуе ў той форме, якой я сам яе навучыўся разумець".fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
С пачаткам 1-й сусветнай вайны бацька будучага мастака Пекка Ахола быў мабілізаваны ў шэрагі расійскай арміі. Захаваліся яго ўспаміны, як у 1915 г. ён апынуўся на віцебскім вакзале, перапоўненым галоднымі бежанцамi, i, праводзячы там бяссонную ноч на лаўцы, доўга разважаў пра "непатрэбнасці вайны" - "млына пагібелі людзей і добрых дасягненняў чалавецтва". У Віцебску Пекка Ахола напісаў верш, прысвечанае жанчыне, якая папрасіла патрымаць немаўля, пакуль яна на далёкай лаўцы карміла старэйшых. "Сядзеў я тут пасярод людзей аднолькавага лёсу, адчуваючы бясконцую радасць ад прыналежнасці да іх. Забыўся, што я з далёкай паўночнай Фінляндыі - з прастуджанай краіны, быццам бы я ўжо тут даўно належу да гэтай сям'і абяздоленых крыўдай небаракаў". А калі жанчына вярнулася і падзякавала яму "на сваёй мове", якая "нагадвала рускую", Петэр Ахола сказаў ёй: хай дзіця пабудзе ў яго на руках, бо ўсе людзі - адна сям'я. І незнаёмка заснула, паклаўшы яму галаву на калена, побач з дзіцем. Потым, у цягніку на Оршу, Петэр Ахола доўга гаварыў з той жанчынай пра "непатрэбнасці вайны для простых людзей". І адчуў "ўнутраны спакой і веру ў будучыню".2Адам Мальдис. Сын трех народов. "СБ - Беларусь сегодня", 26 января 2010 г.
У 1916 г. Аляксандр Ахола паспяхова паступае ў элітную школу "Маяк" у Санкт Пецярбургу на медыцынскія курсы пад кіраўніцтвам доктара Зендэра. Ён становіцца самым малодшым студэнтам. Да таго часу Алі ужо ведае 4 мовы: французскую, фінскую, шведскую і рускую. Пасля вывучыць яшчэ некалькі, але ўсе яны будуць славянскімі. На школу зарабляе сам. Падзарабляе камінарам, пекарам, пуцявіком, памочнікам аптэкара, кіроўцам трамвая. Яго блізкі сябар Валодзя Ізбакоў працуе ў Смольным бібліятэкарам, таму Алі часта бачыць Леніна.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
У канцы 1916 г. Алі ужо прымаў удзел у небяспечнай аперацыі па вызваленні рэвалюцыянераў з турмы "Шпалернай" і раздаваў газеты "Праўда" у Петраградзе. Ахола-Вало быў відавочцам і сведкам расійскай рэвалюцыі - але не быў актыўным дзеячам, хоць яго самыя блізкія сябры сталі рэвалюцыянерамі. Бацька Ахола-Вало, таксама быў рэвалюцыянерам. Пасля лютаўскіх падзей 1917 г., Петэры Ахола арганізаваў дэманстрацыю ў гонар рэвалюцыі ў сябе ў Вырыцы. Алі крочыў у першым шэрагу пад чырвоным сцягам разам са сваім бацькам. Па яго просьбе малады мастак напісаў для дэманстрантаў транспарант, лозунг якога быў супраць вайны ў Еўропе - "Далоў вайну! Хлеб народу!". Дэманстрацыя прайшлі на плошчу, дзе бацька выступаў перад народам. Ноч перад Кастрычніцкай рэвалюцыяй 17-ці гадовы юнак Аляксандр Ахола правёў ў лепшага сябра бацькі Каарло Куоса, у самым цэнтры Петраграда, па адрасу Мойка 12.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
А. Ахола Вало ў 1920-я гг. (здымак А. Ахола Вало; уласнасць музея А.П. Ахола-Вало ў Хямеэнліне, Фінляндыя)
Між тым, Аляксандар быў перакананы, што каб зрабіць жыццё чалавека лепшым і шчаслівым адной рэвалюцыі не дастаткова. Яшчэ ў 1911 г. ён запісаў у сваім дзённіку аб спрэчцы з бацькам: "У мяне назаўсёды засталіся ў памяці гэтыя словы бацькі:
- Калі рэвалюцыя пераможа, усё зменіцца ў лепшы бок. Тады ўжо не будзе гасудароў і тых, хто працууе па іх загаду і на іх карысць, а ўсе будуць роўнымі, годнымі людзьмі. Я дадаў да гэтага, што "калі чалавека не выхоўваюць, як трэба жыць, то рэвалюцыя тут не дапаможа".fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі інстытут, у якім вучыўся Аляксандр, зачыніўся. І ў 1919 г. ён уступіў у Чырвоную армію з-за неабходнасці абараніць Петраград ад наступу белай гвардыі. Але Алі не прымаў удзел у баявой дзейнасці, так як служыў у 6-й дывізіі, сфармаванай з акцёраў царскага тэатра і былой аддзела асветы. Ён вучыў народ чытаць, працаваў у бібліятэцы, выступаў з лекцыямі аб выхаванні, па меры прасоўвання фронту ствараў школы і ставіў спектаклі.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
Беларускі перыяд. У 1920 г. Аляксандар Ахола удзельнічаў у паходзе Чырвонай Арміі на Варшаву пад лозунгамі сусветнай рэвалюцыі. З Петергофа яго шлях ляжаў праз Віцебск, Ліду, Гродна ў мястэчка Крэнгі ля польскай сталіцы. Там ён быў паранены і далечвацца паехаў у Віцебск.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала У Віцебску з цягніка ён сышоў як раз у дзень 1 мая і накіраваўся па прыбранай Прывакзальнай вуліцы да моста праз Дзвіну. Насустрач яму рухаліся з рыдлёўкамі на суботнік узбуджаныя жыхары горада. Ахола спыніўся на мосце і стаў ліхаманкава рабіць першыя алоўкавыя замалёўкі.c,Людмила Наливайко - Людмила Селицкая. Эвохомология Ахола-Вало. "Вечерний Минск", 24 ноября 2011
Менавіта з перыядам жыцця ў БССР звязаны творчы світанак мастака. У пачатку 20-х гг. ён паступае вучыцца сучаснаму мастацтву ў знакамітую школу Ю. Пэна. Тут яго настаўнікамі становяцца Марк Шагал і Казімір Малевіч. Тут жа ён знаёміцца са сваёй першай жонкай Аленай Яцыновіч-Яцэвіч.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
Аб сваім жыцці ў Віцебску мастак пазней напіша ў дзённіку: "У гэты перыяд канчаткова сфармаваліся думкі пра тое, як чалавецтва можа пазбавіцца ад няправільнага парадку жыцця і шкодных абавязкаў, што ідуць ад хранічнага варварства і сляпога матэрыялізму. Я пераканаўся, што трэба стварыць адказную навуку пра якасць чалавека, ад якой на самай справе акрыяе род людскі. Менавіта ў Віцебску я праводзіў першыя эксперыменты самаадукацыі, а ў 1931-м ужо сур'ёзна паглыбіўся ў рацыяналізатарскую педагогіку".fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
З 1921 г. А. Ахола пачаў пасылаць свае гравюры і партрэты ў мясцовыя, а потым і менскія газеты і часопісы: "Работнiца i сялянка", "Пiянэр Беларусi", "Малады араты" і "Беларуская вёска". А "Савецкая Беларусь" на восьмую гадавіну Кастрычніка змясціла яго "касмічны" малюнак - яркі ўзор савецкага авангардызму.2Адам Мальдис. Сын трех народов. "СБ - Беларусь сегодня", 26 января 2010 г.
Мінскі перыяд у жыцці і творчасці мастака (1923-1930) уключае вучобу экстэрнам у Адэскім мастацкім інстытуце (1924-1926), удзел у працы беларускіх, украінскіх, маскоўскіх выдавецтвах. У Мінск Аляксандар прыяжджае ўжо спелым майстрам, які валодае выразным індывідуальным творчым почыркам. Для яго творчасці беларускага перыяду характэрныя абагульненасць, гратэск. У Мінску Ахола ўсё часцей звяртаецца да беларускай нацыянальнай тэматыкі. У 1925 г. да свайго прозвішча ён дадае псеўданім "Вало", што з фінскага перакладаецца як "Прамень" ці "Святло". А ў 1927 г. па яго ініцыятыве ствараецца творчае супольнасць мастакоў пад назвай "Прамень", у задачы якога ўваходзіла фарміраванне новага рэвалюцыйнага асяроддзя агітацыйнымі сродкамі - скульптурай, ўпрыгожваннямі, лозунгамі.c,Людмила Наливайко - Людмила Селицкая. Эвохомология Ахола-Вало. "Вечерний Минск", 24 ноября 2011 2Адам Мальдис. Сын трех народов. "СБ - Беларусь сегодня", 26 января 2010 г.
Першая Ўсебеларуская выстаўка, 1925 г. (здымак А. Ахола Вало; уласнасць музея А.П. Ахола-Вало ў Хямеэнліне, Фінляндыя)
Ахола-Вало становіцца прыкметнай фігурай у асяроддзі беларускіх мастакоў-графікаў, афарміцеляў і ілюстратараў. На яго рахунку - мастацкае афармленне больш за трыццаці выданняў Белдзяржвыдаведцтва, брашур, часопісаў і газет. Ён ілюструе другое выданне "Новай зямлi" Якуба Коласа, кнігі А. Грамыкі, Андрэя Александровіча ("Угрунь"), Паўлюка Труса ("Вятры буйныя"), Кузьмы Чорнага ("Хвоi гавораць"), А. Вольнага і іншых. Заклік пачынаць перабудову грамадства з сябе мастак увасабляе ў гравюрах «Танец», «Ранішняя гімнастыка», «Мяцеж» («Да сонца»), «Вечар у вёсцы». Гравюра «Танец», на якой намаляваны артысты Гаеў і Жданава падчас выканання танца, дэманстравалася ў Парыжы на міжнароднай выставе беларускага мастацтва 1927 г. Ахола малюе і партрэты: краязнаўцы М. Каспяровіча, гісторыка У. Ігнатоўскага, партыйнага лідэра А. Баліцкі і іншых. Маючы зносіны з людзьмі, афармляючы кнігі, Ахола-Вало настолькі авалодаў беларускай мовай, што пачаў пісаць на ім мастацкія творы. Ён стварае малюнкі для Белдзяржфільму. Менавіта ў Мінску адбылася яго першая персанальная выстава.c,Людмила Наливайко - Людмила Селицкая. Эвохомология Ахола-Вало. "Вечерний Минск", 24 ноября 2011 2Адам Мальдис. Сын трех народов. "СБ - Беларусь сегодня", 26 января 2010 г.
У 1930 г. А. Ахола-Вало ў Мінску за паўгода распрацоўвае і будуе "Павільён гісторыі пакутаў чалавецтва". На насценных роспісах павільёна фінскі "мікельанднжэло камунізму" са сваімі памочнікамі адлюстраваў зверскія спосабы катаванняў, да якіх чалавецтва нярэдка звярталася для захавання ўлады. Пасярод павільёна стаяла гіганцкая шасціметровая скульптура з дрэва "Галіяф", "Узброены тыран свету" са светлавой панэллю на спіне, на якой наведвальнік меў магчымасць даведацца лёсы знакамітых пакутнікаў, напрыклад італьянскага асветніка Бруно або аланскага цара Хаса. Святло ў маноклі гіганта асвятляў ўсю плошчу выставы. Пасля пабудовы павільёна савецкія чыноўнікі ўхітрырыліся заплаціць Алі толькі мізэрную частку яго ганарару. Ён раззлаваўся і назаўсёды пакінуў месца свайго знаходжання ў Беларусі, шпурнуўшы грошы на перон праз акно цягніка Менск - Масква. Сам павільён прастаяў да 1941 г., калі пасля захопу Мінска немцы знішчылі пабудову.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
У Маскве ідэі Ахола-Вало аб паляпшэнні чалавека аказаліся запатрабаванымі. Сама Надзея Крупская, якая тады курыравала "Маскоўскі навукова-даследчы інстытут маці і дзіцяці" зацікавілася праектамі мастака. У яго архіве маецца ліст да яе, з якога вынікае, што мастак атрымаў працу ў Маскве дзякуючы яе пратэкцыі. Таму ён пераехаў у савецкую сталіцу, кінуў графічнае творчасць і цалкам аддаўся практычнаму ажыццяўленню сваіх тэарэтычных палажэнняў. Ахола-Вало быў кіраўніком ідэалагічнай і навуковай працы ў "Таварыстве па паляпшэнню ладу жыцця", дзе развіваў свае выхаваўчыя ідэі, а пазней у "Інстытуце мацярынства і абароны дзяцей". І, так як рэвалюцыя мела намер заваяваць усю планету, Алі адчуваў, што ён прымае ўдзел у выхаваўчым праекце, датычным ўсяго чалавецтва.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
Ахола-Вало ў педагагічных мэтах заўсёды злучаў вынаходкі мадэрнізму з трывалым рэалізмам. У аўтапартрэтах таго часу можна бачыць моцнага і жыццярадаснага маладога чалавека з яснымі рысамі, які верыць у ідэі і асвету, аднак не як партыйны прапагандыст.
Адной з самых ашаламляльных яго задум было стварэнне праекта "Кальцо азелянення гарадоў вакол Масквы", дзе каля мільёна гараджан маглі б жыць у здаровых і добраўпарадкаваных умовах. Гэта нагадвае планы Леанардо да Вінчы, у якіх ён імкнуўся перабудаваць тагачасную Фларэнцыю такім чынам, што чалавек і прырода былі б злучаныя ў адно цэлае. Але, як і ў часы Леанардо, грашовыя сродкі былі перададзеныя на ўзбраенне. План азелянення Масквы так і не быў ажыццёўлены, і да гэтага часу нідзе на нашай планеце не змаглі здавальняюча вырашыць праблему супярэчнасці паміж прыродай і гарадскім чалавекам.
З часам псіхааналітычныя досведы "беларускага фіна" некаторым маскоўскім дзеячам падаліся дзіўнымі і нават падазронымі. Над мастаком пачалі згушчацца рэпрэсіўныя хмары, і ён, па парадзе старога бальшавіка Карла Радэка, спешна, разам з жонкай і двума дочкамі, якія нарадзіліся ў Менску, зазбіраўся на радзіму.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
А. Ахола-Вало за працай над гравюрным партрэтам Рысто Руці (Risto Ryti), 1942 г. (крынца: ru.wikipedia.org)
Жыццё ў Швецыі. У 1933 г. Ахола-Вало выехаў у Фінляндыю па пашпарце Вялікага княства Фінляндскага з усім сваім архівам і пасяліўся ў горадзе Хямеэнлінна. Аднак яго "чырвонае" мінулае ў фінскіх уладаў выклікала падазрэнне ў яго сувязях з НКВД. З пачаткам Зімовай вайны Ахола-Вало арыштавалі. У турме ў Таммісаары ён таксама напісаў пакутліва дакладную карціну з выявай рэчаіснасці сваёй турэмнай камеры.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
Прабыўшы ў зняволенні роўна 100 дзён, Алі прымае рашэнне эміграваць у Швецыю. Разам з сям'ёй і сваім багатым архівам ён перасякае мяжу, дзякуючы заступніцтву Аксель Гален Каллела. Знакаміты мастак аднойчы так прадставіў Алі сваім сябрам: "Вось малады чалавек, пазнаёмцеся, калі ласка. Ён будзе працягваць традыцыі мастацтва Фінляндыі". Законы Швецыі ў першы час афіцыйна забаранялі яму займацца жывапісам, і Алі кінуў усе сілы на распрацоўку і дапаўненне вынайдзенай ім самім навукі сімвалаў - эвахамалогііfАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала - ідэі па ўдасканаленню чалавека. Спецыяльна распрацаваныя знакі-сімвалы мусілі служыць для фіксавання і вылічэння "індэкса" жыцця кожнага чалавека: вучоба, успрыманне, аддача і г.д. Над сваёй сістэмай А. Ахола-Вало працаваў ўсё жыццё.c,Людмила Наливайко - Людмила Селицкая. Эвохомология Ахола-Вало. "Вечерний Минск", 24 ноября 2011
Ахола-Вало і ў Швецыі працягваў весці дзённік. У Швецыі публіка прыслухоўвалася да яго ідэй, а піктаграма - мандала АЭ-эвохомологии нагадвала акультнае кола шведскай медыума-мастачкі Хільмы аф Клінт. Пражыўшы ў суседняй скандынаўскай краіне доўгія 40 гадоў, ён выкладаў у мастацкай школе, чытаў лекцыі і нават абураўся дзейнасцю каралеўскага ўрада.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
У 1963 г. Аляксандр Ахола-Вало ў Швецыі асабіста сустрэўся з першым касманаўтам Юрыем Гагарыным і падарыў яму сваю гравюру "Кастрычнік у космасе", створаную ў 1925 г. у Менску. Зараз гэтая гравюра знаходзіцца ў Маскве, у Музеі касманаўтыкі.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
Вяртанне на радзіму і з забыцця. У 1982 г. А. Ахола-Вало вярнуўся ў Фінляндыю ў горад Xямеэнлінна, аднак не ўшанаваным героем, з якім гісторыя абышлася несправядліва, а дзіваком, асаблівы характар якога разумелі толькі нешматлікія. У невялікім правінцыйным гарадку жыццё зводзіць яго з Рысто Суванто, разам з якім яны засноўваюць супольнасць "Elpo", якая ўзяла на сябе клопат па захаванні духоўнай спадчыны А. Ахола-Вало і прасоўванні ў жыццё яго ідэй.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
Зараз архіў Ахола-Вало ў правінцыйным фінскім горадзе Хямеэнлінна - гэта адно вялікае памяшканне ў будынку, падобным на склад, цалкам запоўненае дакументамі, кнігамі і каробкамі, часта без усялякіх апазнавальных надпісаў. Уваход - толькі для спецыялістаў, якія папярэдне павінны скласць зварот да дырэктара фонду Рысто Суванто. Незадоўга да смерці Ахола-Вало завяшчаў захаваць свой архіў у адным месцы ў непадзельнаым стане. Тысячы графічных лістоў, архітэктурныя праекты, асабістая перапіска, футурыстычны жывапіс і фотаархіў. Спрабуючы рэалізаваць лепшы жыццёвы план, мастак фіксаваў практычна ўсе паўсядзённыя падзеі.iАлексей Олиферук. Александр Ахола-Вало - финский Микеланджело. vesti.ru, 10.08.2010
У Беларусі першыя крокі па вяртанню імя мастака з нябыту былі зробленыя дзякуючы прафесару Адаму Мальдзісу і даследчыцы творчасці мастака Людміле Налівайка. У 1995 г. на Кангрэсе беларусаў свету, які праходзіў у Мінску, падчас свайго выступлення А.П. Ахола-Вало, ужо прызнаны міжнароднай супольнасцю, распавядаў пра першыя крокі сваёй творчасці, неабходнасці асваення і ўкаранення сваёй праграмы. Ён не забыўся беларускую мову і паўтараў: "Мая дарагая, родная Беларусь!". У Віцебску у тым жа годзе прайшла выстава яго твораў.c,Людмила Наливайко - Людмила Селицкая. Эвохомология Ахола-Вало. "Вечерний Минск", 24 ноября 2011
За год да смерці А. Ахола-Вало рэалізоўваў свой чарговы фантастычны праект. Сумесна з рэжысёрам Мар'яй Мюллюніемі ён паставіў у дзіцячым тэатры п'есу, якую напісаў у Вырыцы 14-гадовым хлопчыкам. Драма з жыцця сына фінскага камінара знайшла гледачоў праз 83 гады пасля стварэння.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
15 верасня 1997 г. на 98 годзе жыцця А. Ахола-Вало памёр. Паводле завяшчання мастака, яго прах быў развеяны над Балтыкай у раёне збліжэння трох межаў - рускай, шведскай і фінскай. У Фінляндыя ў 2005 г. выйшаў дзіцячы фільм "Valo", зняты па дзённіках А. Ахола-Вало. У Беларусі ў лістападзе 2010 г. прайшла маштабная выстава, прысвечаная 110-годдзю з дня нараджэння мастака.fАлександр Ахола-Вало. "Сердоболь", городской альманах, 8 выпуск. Республика Карелия, Сортавала
Фотаархіў
(Крыніцы (аўтары) фотаздымкаў: 1-2 - ahola-valo.fi; 3, 11 - ru.wikipedia.org; 4, 13 - vyritsa.ru; 5, 12 - "Голас Радзімы", №31 (2693)1Людміла Налівайка. Яснае святло майстра. "Голас Радзімы", №31 (2693), 2 жніўня 2000 г.; 6-7, 10 - vesti.ru; 8 - newsvm.com; 9 - "СБ - Беларусь сегодня", 26.01.2010 г.2Адам Мальдис. Сын трех народов. "СБ - Беларусь сегодня", 26 января 2010 г.; 14-15 - фота Р. Маісей) |
| 1-2. Бацькі А. Ахола-Вало: бацька - Петэры (Пекка) Ахола (Pekka Ahola), маці - Іда Ахола (у дзяв. Култалахці; Ida os. Kultalahti) |
3. А. Ахола-Вало ў Мінску за працай над "Павільёнам человечых пакутаў". |
4. Макет "Павільёна человечых пакутаў" у Мінску. |
| 5. Эскіз праекта МОПРА для сельскагаспадарчай выставы, Мінск, 1930 г. |
6. А. Ахола-Вало за мальбертам. |
7. А. Ахола-Вало ў 1932 г. |
8. А. Ахола-Вало. |
| 9. А. Ахола-Вало. |
10. А. Ахола-Вало. |
11. А. Ахола-Вало ў 1992 г. |
12. А. Ахола-Вало ў Мастацкім музеі ў Віцебску, 1995 г. |
| 13. Палітра А. Ахола-Вало. |
14-15. Выстава прысвечаная 110-годдзю А. Ахола-Вало ў Нацыянальным мастацкім музеі ў Мінску (кастрычнік 2010 г.). |
|
