Культура шарападобных амфар
Kugelamphorenkultur • Kultura amfor kulistych
3 000 г. да н. э.
Амфара з пахавання ля Малых Ёдкавіч
Археалагiчная культура познега неаліту ў цэнтральнай і ўсходняй Германіі, Польшчы, Чэхіі, на паўночным усходзе Румыніі, у лесастэпавай частцы Правабярэжнай Украіны, на захадзе Беларусі. Адметнай асаблiвасцю культуры з'яўляюцца амфары шарападобнай формы з вертыкальным венчыкам. Аказала значны уплыў на нёманскую культуру.
Падзяляліся на групы і варыянты. Асроўны занятак: сельская гаспадарка і паляванне. Наземныя жытлы, слупавай канструкцыі, часам шматкамерныя з каменным або гліняным агнішчам будаваліся на пясчаных берагах рэк.
Пахаванне індывідуальнае і групавое ажыццяўлялася ў неглыбокіх ямах, абкладзеных каменнымі плітамі або валунамі. У могільных ямах трапляюцца каменныя і касцяныя прылады працы, кераміка, упрыгожанні, асобныя рытуальныя пахаванні жывёл. Месцамі над пахаваннямі насыпалі курганы.
Апрача шарападобных амфар вырабляліся гаршкі, кубкі, міскі, арнаментаваныя пераважна ў верхняй часцы адбіткамі лінейнага штампа, шнура, насечкамі, наколамі.
Сярод прылад працы і зюроі - крамнёвыя сякеры-кліны і долаты, касцяныя нажы і долаты, верацёнападобныя наканечнікі стрэл. Для упрыгожанняў характэрны вырабы з бурштыну, фігурныя каменныя пласціны.
На тэрытрыю Беларусі плямёны культуры праніклі на познім этапе яе развіцця. Найбольш вядоіыя помнікі - Краснасельскі і Малыя Ёдкавічы. |
